Welkom op weekendje naar Belgie .nl

Wandelen in Antwerpen


De metropool Antwerpen is als grootste stad van Vlaanderen een boeiend geheel van kleurrijke kleine buurten, volkse wijken en toeristische zones. Antwerpen is voetgangervriendelijk. Zowat 20 procent van de oude kern is verkeersvrij en tijdens de vele feestelijkheden die in de zomermaanden plaatsvinden, hebben wandelaars daar helemaal voorrang. Trek dus uw stapschoenen aan en geniet van de ‘metropool op mensenmaat’.


Centrum

Op de Grote Markt verwelkomt Brabo u in de sfeer van een wereldstad uit de 16de en 17de eeuw. Daarvoor zorgen de trotse gildenhuizen met hun trapgevels en gouden beelden; staaltjes van hoogbouw uit ver vervlogen tijden, bedoeld om de macht en de rijkdom van de gilden te etaleren. Een aantal van die gebouwen zijn wel reconstructies uit de 19de eeuw, gebaseerd op de talrijke oude schilderijen van de Grote Markt. Net als Brabo getuigen de gildenhuizen dus ook van een romantische hang naar een roemrijk verleden van welvaart en vrijheid.

Vandaag is de Grote Markt nog steeds een levendig centrum met talrijke cafés, restaurants en gezellige terrasjes. Dé blikvanger is uiteraard het Stadhuis. Dat werd tussen 1561 en 1565 opgetrokken onder leiding van bouwmeester Cornelis II Floris de Vriendt, met medewerking van onder meer de Italiaan Nicolo Scarini, vandaar de ‘Vlaams- Italiaanse renaissancestijl’, ook wel de ‘Florisstijl’ genoemd; een opzienbarende nieuwigheid voor de 16de-eeuwse Nederlanden en een voorbeeld dat tot in Scandinavië werd nagevolgd.

In 1576, tijdens de Spaanse Furie, staken de muitende Spaanse soldaten het gebouw in brand. Maar in 1579 was het alweer herbouwd. Oorspronkelijk had het Stadhuis een niet-overdekte binnenplaats. De overkapping kwam er tijdens een grondige renovatie in de 19de eeuw. Het huidige interieur, met heel wat beschilderde muurpanelen, dateert grotendeels van toen.

Eén stap in de Vlaeykensgang en u bent in een andere tijd, een andere wereld. Zelfs de geluiden van de moderne stad dringen niet door tot deze wirwar van steegjes en gangetjes. Neem, zoals de kenners, die stilte te baat als de beiaard speelt. Nog zo’n oase is het Hendrik Conscienceplein. Hier sluit de stad u in haar beschermende armen. De triomfantelijke barokfaçade van de Sint-Carolus Borromeuskerk vormt er een harmonisch geheel met de statige classicistische gevels van de Stadsbibliotheek, bewaakt door de 19de-eeuwse Vlaamse auteur naar wie het plein genoemd is.

De Oude Beurs in de Hofstraat dateert van 1515 en verving een nog oudere. De galerij rondom het binnenplein vertoont Italiaanse architectuurinvloeden, maar voor het ruimtelijke concept stonden de ‘panden’ model waar de Antwerpse kooplieden handel dreven. Hier ontstonden de eerste moderne beursactiviteiten. Antwerpen was toen één van ‘s werelds belangrijkste financieel- economische centra. Vandaar dat reeds in 1531 in de Twaalfmaandenstraat een nieuwe en zeer grote Handelsbeurs werd opgericht: ‘de Moeder van alle beurzen’, die onder meer model stond voor de beurzen van Amsterdam, Londen en Rijsel (Lille). Het gebouw brandde af in 1581 en werd twee jaar later heropgebouwd. In 1856 werd ook deze beurs door brand verwoest. De huidige reconstructie dateert van 1872, maar is, afgezien van de overkapping, nog steeds gebaseerd op het oorspronkelijke plan.

De Meir is niet alleen Antwerpens beroemdste winkelwandelstraat. Heb ook oog voor de 19de-eeuwse eclectische gevels en voor monumenten als het voormalig Koninklijk Paleis of het Osterriethhuis. En natuurlijk kan u onmogelijk naast de ‘Boerentoren’ kijken. Dit 97 meter hoge torengebouw werd in 1932 voltooid en was toen de eerste ‘wolkenkrabber’ op het Europese vasteland. Na een wandeling over de Meir vindt u verpozing op de terrasjes van de de Keyserlei. Loop ook even het Centraal Station binnen. Deze monumentale ‘spoorwegkathedraal’, met een enorme overkoepelde hal, werd 100 jaar geleden gebouwd en behoort tot de mooiste stations van Europa.

Het sfeerrijke Zuid

Het Antwerpse ‘Zuid’ is het mekka van de Vlaamse cultuurwereld geworden. Net zoals in Amsterdam gebeurde, werkte de speciale sfeer van de buurt als een magneet op kunstenaars. Vele schrijvers, dichters en acteurs woonden of wonen in een straal van een kilometer rond het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. Als u op een zonnige dag in de wijk rondloopt, begrijpt u wel waarom.

Architectuurliefhebbers moeten beslist een kijkje nemen in een verder gelegen wijk. Van hun bezoek aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, het MuHKA of het Fotomuseum Provincie Antwerpen kunnen ze gebruik maken om ‘het Zuid’ te verkennen. De Antwerpenaars noemen ‘het Zuid’ wel eens ‘klein Parijs’. Dat heeft te maken met de typische stedenbouwkundige aanpak: een stervormig stratenpatroon met vele pleinen en boeiende perspectieven. In deze wijk bevinden zich mooie art-nouveaugebouwen, classicistische straten en monumenten, zoals de Waterpoort en het Zuiderpershuis.

Het is vooral op het Zuid dat de bouwstijl art nouveau is geconcentreerd. Zo was in 1901 de bouw van het voormalige Liberale Volkshuis Help U Zelve revolutionair (Volksstraat 40, van het architectenduo Jan Van Asperen en Emile Van Averbeke). Momenteel is het pand eigendom van de Rudolf Steinerscholen. Deze parel in steen, gesmeed ijzer en mozaïek is sinds 1974 beschermd en ontving de Europa Nostra-prijs in 1995. Een ander prachtig voorbeeld uit hetzelfde bouwjaar is het complex ‘De Vijf Werelddelen’, beter bekend als ’t Bootje, van de hand van Frans Smet-Verhas (hoek Schilders- en Plaatsnijdersstraat). De merkwaardige gevel met een opvallende, uitkragende scheepsboeg herinnert ons blijvend aan de opdrachtgever P. Poels, die aan het hoofd stond van een welvarend scheepsherstellingsbedrijf voor houten boten. Deze art nouveau-huizengroep prijkt eveneens op de uitgebreide lijst van Antwerpse beschermde monumenten.

Het statige Zurenborg

Antwerpen biedt heel wat moois aan architectuur uit het einde van de 19de eeuw en het begin van de 20ste eeuw. In diverse stadskernen vindt u een concentratie van herenwoningen: in de Leopoldwijk, om de Belgiëlei en het Leikwartier, in de omgeving van de Markgravelei, Van Putlei en Jan Van Rijswijcklaan.

Hét paradepaardje is ongetwijfeld de wijk Zurenborg op het grondgebied Berchem, een woonkern die gelegen is tussen het station van Berchem en de Tramplaats. Naast de prestigieuze Cogels-Osylei stralen nog zes andere straten met prachtige stadswoningen de sfeer uit van de fi n-de-siècle bouwkunst. Daar kan u een zeldzame verscheidenheid aan bouwstijlen bewonderen, die de buurt tot een internationaal vermaard architecturaal curiosum maakte. De beste architecten konden hier hun talenten welig botvieren en een bezoek is beslist de moeite waard. De wijk Zurenborg werd in 1980 beschermd als stadsgezicht.

De wandelgids Zurenborg is te koop bij Toerisme Antwerpen.

Het veelzijdige Eilandje

Het ‘Eilandje’ is een interessant stukje havengebied waar de oudste dokken gelegen zijn. Ooit bruisend van bedrijvigheid kent deze voormalige arbeiderswijk de laatste jaren stilaan een opwaardering. In de toekomst wordt het ongetwijfeld een attractieve stadskern met nieuwe troeven – van culturele ontmoetingsplaats tot trekpleister voor watertoeristen.

De wandelgids ‘t Eilandje is te koop bij Toerisme Antwerpen.

Parken

Hét park van de Antwerpenaar is het Nachtegalenpark: een verzamelnaam voor de parken Vogelzang, Den Brandt en het Middelheim, waarin het Openluchtmuseum voor Beeldhouwkunst is gelegen; samen goed voor 90 hectare groen net ten zuiden van de stad. Meer parken zijn te vinden in het district Deurne. Uw groene uitstap kan daar gepaard gaan met een bezoek aan het Zilvermuseum Sterckshof. Dit slot, een reconstructie uit 1930 van een 16de-eeuwse buitenplaats, bevindt zich in het Provinciaal Domein Ter Rivierenhof. In dat uitgestrekt park met grote vijvers ligt eveneens het kasteel Rivierenhof. Ook in de stad zelf gaan natuur en cultuur hand in hand. Het Stadspark is een restant van het Fort Herentals, een voorvesting van de 16de-eeuwse omwalling. U kan ook verpozen op de Groenplaats, de Veemarkt, in de tuin van het Etnografi sch Museum (ingang Kaasstraat), het nieuwe binnenpleintje van de Koraalberg en talloze andere kleine pleintjes en plekjes met rustbanken. Het Steenplein is bovendien maar een steenworp ver.

De rustige plekjes

In de stad bieden niet alleen de bekende parken verpozing en rust. Er vallen ook heel wat (veelal verborgen) stille plekjes te ontdekken: in binnenkoeren, pleintjes en tuinen. De bekendste oase van rust in de historische stadskern is ongetwijfeld de Vlaeykensgang (Oude Koornmarkt 16). Daarnaast heeft het Begijnhof een mooie binnentuin met boomgaard en vijvertje, omgeven door gekasseide straatjes en gefl ankeerd door het Sint-Catharinakerkje. De Botanische Tuin, met zo’n 2.000 merkwaardige of zeldzame planten, is gelegen in de Leopoldstraat. De tuin vindt zijn oorsprong in de kruidentuin van het middeleeuwse Sint-Elisabethgasthuis, nu nog steeds een hospitaal. In de oude gebouwen vindt het cultuur- en congrescentrum Elzenveld onderdak.

Schelde

Niet alleen op de verhoogde wandelterrassen bij het Steen, maar ook onder de ‘hangars’ kunt u langs de Schelde flaneren. Hier hangt nog helemaal de sfeer van de 19de-eeuwse haven. Nu worden er nog maar weinig schepen gelost of geladen, maar geregeld varen wel degelijk merkwaardige vaartuigen aan, zoals cruise- en zeilschepen of oorlogsbodems. Verder noordwaarts strekt zich ‘het Eilandje’ uit, als een bizar filmdecor, met monsterachtige ophaalbruggen, drijvende kranen, droogdokken als amfi theaters en monumentale stapelhuizen waaronder Sint-Felix of het 16de-eeuwse Hessenhuis. In het Bonapartedok, gegraven op bevel van Napoleon, kan u oude binnenschepen bekijken.

Nello en Patrasche

Nog vermeldenswaard voor wie vertrouwd is met het verhaal van Nello en Patrasche: het beeldje dat hen vereeuwigt vindt u buiten het stadscentrum, in het district Hoboken (ter hoogte van de Infowinkel in de Kapelstraat 3). De Frans-Engelse schrijfster Marie Louise de la Ramée (1839-1908), alias Ouida, schreef na een bezoek aan Antwerpen in 1871 het boek “A dog of Flanders”. Het is het verhaal van de jongen Nello en zijn trouwe hond Patrasche. Ze woonden in Hoboken, trokken dagelijks met een melkkar naar Antwerpen en kwamen er dramatisch aan hun einde in de O.-L.-Vrouwekathedraal. Het boek kwam in Japan en Korea terecht, werd vertaald en is daar nog steeds een bestseller. Veel Japanse en Koreaanse kinderen kennen de tragische lotgevallen van Nello en Patrasche en hebben dankzij dit verhaal Antwerpen en Rubens ontdekt. Beide figuren zijn ook vereeuwigd in een zitbank; een kunstwerk dat u aantreft voor de O.-L.-Vrouwekathedraal, op de Handschoenmarkt.

Routes

Het bovenstaande overzicht is maar een aanzet. Wie Antwerpen echt grondig wil verkennen, vindt bij Toerisme Antwerpen een hele reeks wandelgidsen, fietsroutes en een autoroute doorheen het havengebied. Een greep uit het aanbod:
  • De bezoekersgids met stadsplan 12 Avonturen in Antwerpen doorkruist 12 buurten (in N of E voor € 3,50).
  • De Historische wandelbrochure beschrijft 2 wandelingen doorheen de oudste woonkern (in het N, F, D en E voor € 0,50).
  • De Wandelgids Zurenborg (in N, F en E voor € 1,50) en Het Eilandje (in N, F en E voor € 1,50).
  • De Modewandelgids (in N, F en E voor € 5,00).
  • De Nello en Patraschewandeling (in N, E, Japans en Koreaans voor € 1,25).
  • De nieuwe Rubenswandelgids spitst zich toe op Pieter Paul Rubens, zijn familie, werk, bedrijf en de sporen die hij naliet Nello en Patrasche in de stad (in N, F, D en E voor € 5,00).
  • De Havenroute is een parcours dat u door de haven voert (in N en E voor € 1,50).

Over deze website    |     Contact    |     Voorwaarden    |     Sitemap    |     Linkpartners